Τα εσωτερικά λαμπάκια των Χριστουγέννων

Eγκεφαλική διέγερση στις γιορτές

Κείμενο: Βασιλεία Μαξακούλη

Aπό πού πηγάζει ο αστείρευτος ενθουσιασμός εκείνων που γεμίσουν το σπίτι με φωτάκια από τον Νοέμβρη, σχεδιάζουν τα δώρα του Secret Santa με απόλυτη λεπτομέρεια και αχνίζουν τους κουραμπιέδες τους πολύ νωρίτερα από την παραμονή των Χριστουγέννων;
Οι περισσότεροι έχουμε συνδέσει τα Χριστούγεννα με γιρλάντες, στολίδια και γλυκά, αγνοώντας την ουσιαστική και άυλη υφή της εορταστικής περιόδου. Tα Χριστούγεννα όμως, πηγάζουν πρωτίστως από το μυαλό σου και θα σου εξηγήσω αμέσως τι εννοώ.

Θα έχεις παρατηρήσει φαντάζομαι, πως ανεξάρτητα από την υποκειμενική οπτική του κάθε θαυμαστή της μαγείας των Χριστουγέννων, η περίοδος αυτή διαθέτει ένα δικό της καθολικό, μοναδικό στοιχείο. Μία ομάδα επιστημόνων στη Δανία κατάφερε να εξηγήσει το συγκεκριμένο φαινόμενο. Σύμφωνα με την έρευνα του University of Copenhagen, η οποία δημοσιεύθηκε στο The British Medical Journal, οι εγκέφαλοι κάποιων από εμάς διαθέτουν 5 αλληλένδετα κέντρα τα οποία ενεργοποιούνται όταν σκεφτόμαστε ή βιώνουμε την εορταστική σεζόν.
H έρευνα είχε ως δείγμα 20 ανθρώπους, που ακολουθούσαν διαφορετικές εορταστικές παραδόσεις. Οι  μισοί τις διατηρούσαν κάθε χρόνο, ενώ άλλοι ίσως και να μην γιόρταζαν καθόλου λόγων διαφορετικών οικογενειακών και πολιτιστικών συνθηκών. Πάντως, όλα τα άτομα που συμμετείχαν στην έρευνα είναι κάτοικοι Δανίας, μιας χώρας της οποίας η παράδοση δεν νοείται χωρίς Χριστούγεννα.


Οι 20 συμμετέχοντες συνδέθηκαν με μαγνητικούς απεικονιστές εγκεφάλου (fMRI), ενώ κοιτούσαν εικόνες. Ορισμένες από αυτές ήταν σχετικές με τα Χριστούγεννα. Σκοπός της έρευνας ήταν να αποκαλυφθεί ο λόγος για τον οποίο κάποιοι αγαπούν τις γιορτές, ενώ κάποιοι όχι, και το πόρισμα της είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Και οι δύο ομάδες έδειξαν αυξημένη δραστηριότητα στον πρωτοταγή οπτικό φλοιό -το σημείο του εγκεφάλου όπου γίνεται η πρώτη επεξεργασία των οπτικών ερεθισμάτων. Πέραν όμως αυτού, υπήρχαν και 5 ακόμα σημεία που ενεργοποιούνταν με κάθε χριστουγεννιάτικο ερέθισμα, αποκλειστικά σε εκείνους που είχαν δηλώσει λάτρεις των Χριστουγέννων: o πρωτογενής σωματοαισθητικός φλοιός, η αριστερή κινητική και προκινητική περιοχή, ο δεξιός βρεγματικός λοβός και ο αμφίπλευρος σωματοαισθητικός φλοιός.

Και παρόλο που κανείς δεν γνωρίζει ακόμα τις ακριβείς λειτουργίες των περιοχών που ενεργοποιούνται στους λάτρεις των Χριστουγέννων, οι ερευνητές έχουν αναπτύξει ορισμένες θεωρίες. Ο πρωτογενής σωματοαισθητικός φλοιός "παίζει ρόλο στην πνευματικότητα του καθενός, η προκινητική περιοχή ενεργοποιείται από αναμνήσεις συναισθημάτων ή ενεργειών που έχουν συμβεί στο παρελθόν ενώ ο αμφίπλευρος σωματοαισθητικός φλοιός αναλαμβάνει την επεξεργασία των συναισθημάτων όπως αποτυπώνονται στο πρόσωπο".
Εν κατακλείδι, αν προσπαθούσαμε να ορίσουμε τα Χριστούγεννα με μια εικόνα, αυτή θα ήταν η εξής: ευτυχισμένες αναμνήσεις με οικογένεια και φίλους και ικανοποίηση από τη βαθύτερης σύνδεση κι επικοινωνία με τους άλλους. 
Αν και τα αποτελέσματα της έρευνας φαίνεται πως περιέχουν μια δόση αλήθειας, θα ήταν συνετό να μην γενικεύονται, καθώς τα ξωτικά της Ελλάδας μπορεί να διαφέρουν από εκείνα της Δανίας. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αντικρούσει τις αυθόρμητες κι αναπόφευκτες ταυτίσεις.