Μερικές φορές το internet αποκαλύπτει πόσο εύκολα η τεχνολογία ξεχνά την πραγματικότητα μέχρι κάποιος να το προσέξει.
Όταν ένα παιχνίδι συναντά την πραγματικότητα
Το Pokémon GO δεν είναι απλώς ένα mobile game. Είναι ένας ψηφιακός χάρτης που μπλέκεται με τον πραγματικό κόσμο, μετατρέποντας δρόμους, μνημεία και δημόσιους χώρους σε σημεία εξερεύνησης. Αυτή ακριβώς η σύνδεση όμως είναι που δημιουργεί και τις πιο περίεργες ιστορίες. Η πιο πρόσφατη αφορά ένα PokéStop που βρέθηκε σε ένα μέρος που πολλοί θεωρούν από τα πιο σκοτεινά σύμβολα της σύγχρονης εποχής, το Little Saint James, γνωστό ως το νησί του Jeffrey Epstein.
Η είδηση έγινε viral όταν αποκαλύφθηκε ότι το παιχνίδι φιλοξενούσε ένα ενεργό σημείο ενδιαφέροντος στο συγκεκριμένο νησί. Για αρκετό διάστημα, παίκτες μπορούσαν να το «επισκεφθούν» ψηφιακά, ακόμη και αν φυσικά δεν βρίσκονταν εκεί. Και κάπως έτσι, ένα glitch της πραγματικότητας μετατράπηκε σε debate για το πώς λειτουργούν ψηφιακές πλατφόρμες σαν κι αυτή.
Πώς βρέθηκε εκεί ένα PokéStop
Η εξήγηση είναι λιγότερο μυστηριώδης και περισσότερο τεχνική. Το Pokémon GO χρησιμοποιεί δεδομένα που προέρχονται από παλαιότερα projects της Niantic, όπως το παιχνίδι Ingress, όπου οι ίδιοι οι χρήστες πρότειναν τοποθεσίες για σημεία ενδιαφέροντος. Σύμφωνα με πληροφορίες που κυκλοφόρησαν, η συγκεκριμένη τοποθεσία είχε προταθεί από χρήστες ήδη από το 2020 και εγκρίθηκε κατά λάθος μέσα στο σύστημα.
Το πρόβλημα δεν εντοπίστηκε άμεσα. Χρειάστηκε να αρχίσουν οι παίκτες να μιλούν γι’ αυτό online και να χρησιμοποιούν τεχνικές για να «ταξιδεύουν» ψηφιακά στο σημείο, ώστε να τραβηχτεί η προσοχή της κοινότητας και τελικά της εταιρείας.
Όταν το internet κάνει fact check στο ίδιο το παιχνίδι
Η ιστορία δείχνει κάτι που βλέπουμε όλο και συχνότερα: Οι online κοινότητες λειτουργούν σαν τα λεγόμενα «watchdogs». Οι παίκτες λοιπόν παρατήρησαν κάτι που δεν έπρεπε να υπάρχει, το συζήτησαν, το έκαναν viral και τελικά ανάγκασαν την εταιρεία να αντιδράσει.
Η εταιρία Scopely, η οποία πλέον διαχειρίζεται το παιχνίδι, επιβεβαίωσε ότι το PokéStop αφαιρέθηκε και ότι η τοποθεσία δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε εγκριθεί λόγω της σύνδεσής της με τον Epstein. Η αντίδραση ήταν σχετικά γρήγορη από τη στιγμή που το θέμα πήρε διαστάσεις, αλλά το ερώτημα παραμένει: πόσα ακόμη τέτοια σημεία υπάρχουν που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί;
Η ηθική των ψηφιακών χαρτών
Η περίπτωση αυτή ανοίγει μια μεγαλύτερη συζήτηση για το πώς χτίζονται οι ψηφιακοί χάρτες. Όταν το περιεχόμενο βασίζεται σε user submissions, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος λάθους ή έλλειψης context. Ένα μέρος μπορεί να είναι γεωγραφικά υπαρκτό αλλά κοινωνικά ή ηθικά φορτισμένο.
Το Pokémon GO έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν παρόμοια ζητήματα, με σημεία ενδιαφέροντος σε ευαίσθητους χώρους ή τοποθεσίες που θεωρήθηκαν ακατάλληλες. Το γεγονός ότι το παιχνίδι μετατρέπει τον κόσμο σε playground σημαίνει ότι η επιλογή των σημείων δεν είναι ποτέ ουδέτερη.
Από το glitch στο cultural moment
Το συγκεκριμένο γεγονός δεν ήταν απλώς ένα τεχνικό λάθος. Ήταν εκείνη η στιγμή που καταλαβαίνεις κι εσύ και όλοι μας ότι οι πλατφόρμες βλέπουν απλώς σημεία στον χάρτη και όχι την ιστορία τους. Για το σύστημα όλα μοιάζουν ουδέτερα μέχρι...να μην είναι.
Το Pokémon GO ήθελε να μας βγάλει στον δρόμο. Απλώς ο δρόμος δεν είναι πάντα σκηνικό για παιχνίδι.
Η νέα εποχή της ευθύνης στις ψηφιακές πλατφόρμες
Όσο τα παιχνίδια και οι εφαρμογές μπλέκονται όλο και περισσότερο με τον φυσικό κόσμο, η ευθύνη των εταιρειών μεγαλώνει. Δεν αρκεί πλέον ένας αλγόριθμος που εγκρίνει διάφορα σημεία ενδιαφέροντος. Χρειάζεται αξιολόγηση, πολιτισμική ευαισθησία και ίσως ένα νέο μοντέλο moderation.
Το περιστατικό δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η γραμμή ανάμεσα στη virtual διασκέδαση και στην πραγματική ζωή και τα προβλήματα αυτής. Και ίσως μας θυμίζει ότι η τεχνολογία δεν είναι ποτέ ουδέτερη. Αντίθετα, κουβαλά πάντα τις επιλογές, τα λάθη και τις παραλείψεις των ανθρώπων που τη δημιουργούν.
