Δεν είναι θεωρία συνωμοσίας. Είναι απλώς μια βολική παρεξήγηση που επιβιώνει επειδή μας κάνει να νιώθουμε λίγο πιο ασφαλείς online απ’ όσο πραγματικά είμαστε.
Κάπου ανάμεσα στο άνοιγμα μιας νέας καρτέλας και στο πάτημα του κουμπιού «Ιδιωτική Περιήγηση», έχουμε όλοι νιώσει ότι βγαίνουμε εκτός καταγραφής. Ότι το ιστορικό μηδενίζεται, ότι κανείς δεν βλέπει, πως ό,τι κάνουμε απλώς εξαφανίζεται μόλις κλείσει το παράθυρο. Είναι μια αίσθηση ελέγχου σε ένα περιβάλλον που κατά τα άλλα δεν ελέγχουμε σχεδόν τίποτα.
Τι πραγματικά κάνει το private browsing
Η ιδιωτική περιήγηση δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια υπόσχεση του browser σου ότι δεν θα αποθηκεύσει δεδομένα στη συσκευή σου. Δεν κρατά ιστορικό, δεν θυμάται cookies, δεν αποθηκεύει φόρμες, αναζητήσεις ή passwords. Αν κάποιος ανοίξει τον υπολογιστή σου μετά, δεν θα δει πού μπήκες. Μέχρι εδώ, όλα καλά.
Δε σε προστατεύει. Απλώς δεν σε καρφώνει στον εαυτό σου
Αυτό που δεν σου λέει το incognito mode είναι ότι τίποτα από αυτά δεν ισχύει έξω από τη συσκευή σου. Οι ιστοσελίδες που επισκέπτεσαι σε βλέπουν κανονικά. Η IP σου παραμένει ορατή. Ο πάροχος internet ξέρει πού πηγαίνεις. Αν βρίσκεσαι σε εταιρικό ή πανεπιστημιακό δίκτυο, η κίνηση καταγράφεται. Το private tab δεν μπλοκάρει trackers, δεν σταματά τη διαφήμιση, δεν σε μετατρέπει σε φάντασμα.
Γιατί όμως θέλουμε τόσο πολύ να το πιστεύουμε;
Το πρόβλημα ξεκινά από τη γλώσσα. Ο όρος «ιδιωτική» δημιουργεί προσδοκίες που δεν μπορεί να καλύψει. Σε έναν κόσμο όπου τα δεδομένα είναι πλέον εμπόρευμα, θέλουμε να πιστεύουμε ότι υπάρχει έστω ένα κουμπί διαφυγής. Ένας τρόπος να παραμένουμε κρυφοί, παρόλο που η αναζήτηση μας σε ένα browser μπορεί να αφορά κάτι πολύ απλό. Ίσως να μη θέλω κανείς να ξέρει ότι ψάχνω την καλύτερη συνταγή για soft cookies στις 3 τα ξημερώματα. Γι' αυτό λοιπόν η καθημερινή online ζωή μοιάζει μόνιμα εκτεθειμένη, η ψευδαίσθηση ιδιωτικότητας είναι καλύτερη από το τίποτα.
Πότε όντως κάνει τη δουλειά του (και πότε απλώς κοροϊδευόμαστε)
Η ιδιωτική περιήγηση είναι χρήσιμη σε πολύ συγκεκριμένα σενάρια. Σε κοινόχρηστους υπολογιστές, σε δανεικές συσκευές, σε στιγμές που απλώς δεν θέλεις να αφήσεις ίχνη στον browser σου. Δεν είναι εργαλείο προστασίας ταυτότητας, ούτε ασπίδα απέναντι στην παρακολούθηση. Είναι κάτι σαν...μια «ψηφιακή σκούπα» που καθαρίζει τα ψίχουλα που άφησες πίσω σου, τίποτα παραπάνω.
Χρήσιμο feature, επικίνδυνος μύθος
Η ιδιωτική περιήγηση είναι χρήσιμη, αλλά όχι σωτήρια. Δεν σε προστατεύει από το σύστημα που ζει από τα δεδομένα σου, απλώς σε προστατεύει από τον ίδιο σου τον browser. Αν το ξέρεις αυτό, μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις σωστά. Αν όχι, απλώς αναπαράγεις έναν μύθο που βολεύει περισσότερο τις πλατφόρμες παρά εσένα.
Και τώρα τι
Δεν χρειάζεται πανικός, ούτε αποχή από το internet. Χρειάζεται ρεαλισμός. Να ξέρεις πότε ένα εργαλείο κάνει αυτό που υπόσχεται και πότε απλώς σε καθησυχάζει. Εσύ κι εγώ μεγαλώσαμε online.Πιστεύεις δεν έχει την πολυτέλεια της άγνοιας. Η ιδιωτικότητα δεν είναι δεδομένη, είναι στάση. Και ξεκινά από το να καταλαβαίνεις τι πραγματικά συμβαίνει όταν πατάς «Νέα Ιδιωτική Καρτέλα».
Όχι για να φοβηθείς, αλλά για να σταματήσεις να βασίζεσαι σε μισές αλήθειες. Γιατί στο σύγχρονο internet, το λιγότερο επικίνδυνο πράγμα δεν είναι να σε βλέπουν, αλλά να νομίζεις ότι δεν σε βλέπει κανείς ποτέ. Η επίγνωση παραμένει το μόνο πραγματικό εργαλείο ελευθερίας σε έναν κόσμο μόνιμης καταγραφής και σιωπηλής παρακολούθησης online σήμερα.
