Όταν είμαστε ανάμεσα σε ανθρώπους, νιώθουμε μια παράξενη μοναξιά. Η παρουσία τους δεν γεμίζει το κενό που κουβαλάμε μέσα μας, κι όσο κι αν μιλάμε, γελάμε, προσπαθούμε να συνδεθούμε, κάτι μένει ανείπωτο.
Μερικές φορές νιώθουμε τόσο μόνοι, και είναι περίεργο γιατί γύρω μας υπάρχουν άνθρωποι. Περπατάμε στους δρόμους, καθόμαστε σε καφετέριες, γελάμε, μιλάμε, αλλά μέσα μας υπάρχει ένα κενό που κανείς δεν φαίνεται να γεμίζει. Είναι σαν να είμαστε σε ένα δωμάτιο γεμάτο φως, αλλά η ψυχή μας παραμένει σε σκοτάδι. Κι όσο κι αν προσπαθούμε να γεμίσουμε το κενό με φίλους, σχέσεις, δραστηριότητες, η μοναξιά επιμένει να υπάρχει εκεί, αθόρυβα, σαν σκιές που γλιστρούν ανάμεσα στις λέξεις και τα χαμόγελα.
Αυτό που κάνει τη μοναξιά τόσο παράδοξη είναι ότι δεν εξαρτάται από τον αριθμό των ανθρώπων γύρω μας. Μπορεί να είμαστε σε ένα πλήθος, να ακούμε τη φασαρία της πόλης, να συμμετέχουμε σε συζητήσεις, και πάλι να νιώθουμε αποκομμένοι. Κάτι μέσα μας ζητά κάτι που δεν μπορεί να παρασχεθεί εξωτερικά. Ζητά ουσία, αληθινή σύνδεση, μια αναγνώριση της ύπαρξης μας που δεν μπορεί να αντικατασταθεί με επιφανειακά χαμόγελα ή τυπικές συζητήσεις. Η μοναξιά, έτσι όπως εμφανίζεται, είναι περισσότερο εσωτερική εμπειρία παρά κοινωνική κατάσταση.
Υπάρχει μια γλυκόπικρη ειρωνεία στο ότι η εποχή μας, με όλη τη συνδεσιμότητα που προσφέρει η τεχνολογία, μας αφήνει συχνά πιο απομονωμένους από ποτέ. Μπορούμε να στείλουμε μήνυμα σε οποιονδήποτε, να δούμε στιγμιότυπα από τη ζωή των άλλων, να συμμετέχουμε σε αμέτρητες συζητήσεις, και όμως η αίσθηση ότι δεν υπάρχει κανείς που μας βλέπει πραγματικά μένει. Είναι σαν να υπάρχει ένας τοίχος ανάμεσα σε εμάς και στους άλλους, ένας τοίχος που δεν φαίνεται αλλά τον νιώθουμε κάθε στιγμή που προσπαθούμε να μοιραστούμε κάτι αληθινό.
Η μοναξιά αυτή δεν είναι πάντα δυσάρεστη. Μερικές φορές είναι ένα είδος σιωπηλής παρέας με τον εαυτό μας, μια ευκαιρία να κοιτάξουμε μέσα μας, να ακούσουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας χωρίς παρεμβολές. Όμως η αληθινή δυσκολία εμφανίζεται όταν η μοναξιά γίνεται βάρος, όταν η παρουσία των άλλων δεν μας προσφέρει ανακούφιση, όταν νιώθουμε ότι δεν υπάρχει κανείς που να καταλαβαίνει πραγματικά την ύπαρξή μας. Τότε η μοναξιά δεν είναι απλώς έλλειψη συντροφιάς, αλλά μια αίσθηση ότι η ίδια η ζωή μας διαχωρίζεται από τους γύρω μας.
Κάποιες φορές αυτή η μοναξιά εμφανίζεται σε σχέσεις που θεωρητικά θα έπρεπε να μας γεμίζουν. Στη φιλία, στη σχέση, ακόμα και στην οικογένεια. Μπορεί να καθόμαστε δίπλα σε κάποιον που αγαπάμε, να μιλάμε μαζί του, και να νιώθουμε ότι τα λόγια μας δεν φτάνουν. Τα συναισθήματα δεν βρίσκουν ανταπόκριση, οι κοινοί κώδικες σιωπούν, και η αίσθηση της απομόνωσης γίνεται πιο έντονη. Είναι σαν να ζούμε στην ίδια σφαίρα, αλλά σε διαφορετικές διαστάσεις.
Η αλήθεια είναι ότι η μοναξιά δεν εξαλείφεται εύκολα. Δεν φεύγει με την παρουσία των άλλων ούτε με τη φλυαρία ή τη διασκέδαση. Είναι ένα κομμάτι του εαυτού μας που χρειάζεται να αναγνωριστεί, να νιώσει, να ζήσει. Όταν δεχτούμε ότι η μοναξιά μας είναι μέρος της ύπαρξής μας, μπορεί να γίνει μια πηγή αυτογνωσίας. Μπορεί να μας διδάξει να ακούμε τον εαυτό μας, να αναγνωρίζουμε τι μας λείπει πραγματικά και να αναζητούμε σχέσεις που έχουν βάθος, που δεν είναι απλώς παρουσία ή θόρυβος.
Και όμως, παρά την εσωτερική φύση της, η μοναξιά μας συνδέει με τους άλλους με έναν ανεπαίσθητο τρόπο. Όταν κάποιος μοιράζεται την ίδια αίσθηση, υπάρχει μια στιγμή σιωπηλής κατανόησης. Μια ματιά, ένα χαμόγελο, ένας σιωπηλός διάλογος που λέει: "Σε καταλαβαίνω". Η μοναξιά, λοιπόν, ενώ μας χωρίζει, ταυτόχρονα μας φέρνει πιο κοντά σε εκείνους που έχουν νιώσει το ίδιο. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίσουμε την κοινή μας ανθρώπινη εμπειρία.
Στο τέλος, ίσως η μοναξιά δεν είναι απλώς κάτι που πρέπει να ξεπεράσουμε. Ίσως είναι μια υπενθύμιση ότι η αληθινή σύνδεση δεν είναι δεδομένη, αλλά κερδίζεται με χρόνο, ειλικρίνεια και παρουσία. Δεν είναι οι άνθρωποι γύρω μας που καθορίζουν τη μοναξιά μας, αλλά η ποιότητα των σχέσεων που δημιουργούμε, η προθυμία μας να ανοίξουμε τον εαυτό μας, και η ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε την μοναξιά χωρίς να την απορρίπτουμε.
Νιώθουμε μοναξιά ανάμεσα στους ανθρώπους γιατί η ψυχή μας ζητά κάτι παραπάνω από την επιφάνεια. Ζητά αυθεντικότητα, ζήτηση για αληθινή αλληλεπίδραση, σύνδεση που δεν περιορίζεται στις λέξεις ή στις συνήθειες. Είναι μια αίσθηση που μπορεί να μας πονέσει, αλλά και να μας διδάξει. Μας διδάσκει να βλέπουμε πέρα από τις φιγούρες και τις παρουσίες, να αναγνωρίζουμε το αόρατο, να εκτιμούμε τις στιγμές όπου κάποιος πραγματικά μας βλέπει. Κι ίσως, μέσα σε αυτή τη μοναξιά, να βρούμε τη γαλήνη που έρχεται όταν δεν προσπαθούμε να γεμίσουμε το κενό με θόρυβο, αλλά απλώς να το αγκαλιάσουμε, να το κατανοήσουμε και να ζήσουμε μαζί του.
