Η μαγεία της επιστροφής: όταν το παρελθόν ζητά μια δεύτερη ευκαιρία
Ο κινηματογράφος αγαπά τις “επιστροφές”, καθώς κουβαλά μέσα του μια βαθιά ανάγκη να ξανανοίγει ιστορίες που άφησαν αποτύπωμα. Το Practical Magic 2 έρχεται σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά, με την ίδια υπόσχεση που έκανε το πρώτο φιλμ να ξεχωρίσει. Συναίσθημα, μυστήριο και μια μορφή μαγείας που δεν περιορίζεται σε ξόρκια και φίλτρα. Η επιστροφή των Nicole Kidman και Sandra Bullock δεν αποτελεί απλώς ένα εμπορικό στοίχημα, αλλά μια απόπειρα επανασύνδεσης με μια εποχή που ένιωθε διαφορετικά τον κινηματογράφο.
Η αρχική ταινία έχτισε τον κόσμο της πάνω σε σχέσεις, σε οικογενειακούς δεσμούς, σε μια θηλυκή ενέργεια που σπάνια έβρισκε χώρο στο mainstream σινεμά της δεκαετίας του ’90. Οι αδελφές Owens έγιναν σύμβολα μιας διαφορετικής αφήγησης, που τοποθετούσε την ευαισθησία στο επίκεντρο. Η νέα ταινία καλείται να διαχειριστεί αυτή την κληρονομιά χωρίς να την αλλοιώσει. Ο χρόνος όμως αφήνει τα σημάδια του. Οι χαρακτήρες επιστρέφουν πιο ώριμοι, με εμπειρίες, με απώλειες, με νέες ευθύνες. Η Sally μεγαλώνει παιδιά που αναζητούν τον δικό τους δρόμο. Η Gilly μοιάζει να έχει βρει μια εύθραυστη ισορροπία. Η απειλή που επανέρχεται δε λειτουργεί μόνο ως αφηγηματικός μηχανισμός, αλλά ως υπενθύμιση. Κάθε οικογενειακή μνήμη κουβαλά σκιές που ζητούν λύτρωση.
Η επιλογή της Susanne Bier στη σκηνοθεσία δείχνει πρόθεση για κάτι πιο εσωτερικό. Μια ματιά που δεν περιορίζεται στην επιφάνεια του φανταστικού στοιχείου. Η Bier γνωρίζει πως να χειρίζεται τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο συναίσθημα και την ένταση. Το στοίχημα αφορά τη διατήρηση αυτής της ισορροπίας σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει. Το κοινό του σήμερα ζητά ταχύτητα, εντυπωσιασμό, συνεχή διέγερση. Το Practical Magic ανήκει σε μια άλλη σχολή, σε έναν ρυθμό πιο ήσυχο, πιο ανθρώπινο.
Η παρουσία νέων ηθοποιών επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα των γενεών. Μια αναγκαία προσθήκη που όμως χρειάζεται προσοχή. Η νέα γενιά δεν καλείται να αντικαταστήσει την παλιά, καλείται να συνομιλήσει μαζί της, να συνεχίσει την ιστορία χωρίς να τη διαγράψει. Σε αυτό το σημείο κρίνεται η επιτυχία κάθε sequel. Στην ικανότητα να σέβεται το παρελθόν και ταυτόχρονα να ανοίγει χώρο για το μέλλον.
Η ίδια η έννοια της μαγείας αποκτά νέο περιεχόμενο και δεν αφορά μόνο υπερφυσικές δυνάμεις. Αγγίζει την ανάγκη για σύνδεση, για αποδοχή, για κατανόηση. Σε έναν κόσμο που επιταχύνει συνεχώς, η επιστροφή σε μια τέτοια αφήγηση μοιάζει σχεδόν αναγκαία. Η μαγεία γίνεται εργαλείο για να μιλήσει κανείς για το τραύμα, για την οικογένεια, για την απώλεια και την επανεκκίνηση.
Η βιομηχανία του κινηματογράφου επενδύει όλο και περισσότερο σε γνώριμα ονόματα και ιστορίες. Η ασφάλεια της νοσταλγίας λειτουργεί ως εγγύηση. Το ρίσκο περιορίζεται, η επιτυχία προδιαγράφεται πιο εύκολα. Αυτή η λογική όμως κρύβει έναν κίνδυνο, καθώς η επανάληψη μπορεί να αδειάσει το περιεχόμενο κι η συναισθηματική σύνδεση μπορεί να μετατραπεί σε απλή αναπαραγωγή.
Το Practical Magic 2 στέκεται ακριβώς σε αυτό το σταυροδρόμι. Αντιμετωπίζει την πρόκληση να αποδείξει ότι μια επιστροφή μπορεί να έχει ουσία, ότι η συνέχεια δε γράφεται μόνο για να καλύψει ένα κενό, αλλά για να προσθέσει κάτι νέο. Το κοινό δεν αναζητά μόνο αναμνήσεις, αλλά και λόγο να πιστέψει ξανά στην ιστορία. Η επιτυχία της ταινίας δε θα κριθεί μόνο από τα εισιτήρια, αλλά κι από το αποτύπωμα που θα αφήσει. Από το αν θα καταφέρει να δημιουργήσει ξανά εκείνη τη λεπτή αίσθηση οικειότητας που χαρακτήρισε το πρώτο φιλμ. Από το αν θα δώσει νόημα στη λέξη επιστροφή.
Η μαγεία δεν κατοικεί στις εικόνες, αλλά στον τρόπο που αυτές συνομιλούν με τον θεατή. Στην ικανότητα μιας ιστορίας να σε κάνει να θυμηθείς, να αισθανθείς, να ελπίσεις. Το Practical Magic 2 έχει μπροστά του μια δύσκολη αποστολή, να αποδείξει ότι η μαγεία δεν εξαντλήθηκε και να πείσει ότι κάποιες ιστορίες αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία.
