Χωρισμοί σε carousel. Συνεδρίες ψυχοθεραπείας σε stories. Αναλύσεις για τα οικονομικά μας σε reels. Ζούμε στην εποχή που όλα λέγονται. Το ερώτημα είναι: λέγονται επειδή νιώθουμε ελεύθεροι ή επειδή αυτό ζητά ο αλγόριθμος;


Κάποτε τα προσωπικά μας έμεναν σε στενό κύκλο. Σήμερα, οι χωρισμοί ανακοινώνονται με bold γραμματοσειρά και stories με φως από ring light. Κάποιος μοιράζεται ότι ξεκίνησε ψυχοθεραπεία. Κάποιος εξηγεί πόσα χρήματα βγάζει και πώς τα διαχειρίζεται. Κάποιος γράφει δημόσια για κρίσεις άγχους.

Και κανείς δεν σοκάρεται πια. Η δημόσια εξομολόγηση έχει γίνει κανονικότητα. Όχι σκάνδαλο.

Από το «κρατάω τα μέσα μου» στο «σου τα λέω όλα»

Υπάρχει μια θετική πλευρά. Για χρόνια, θέματα όπως η ψυχική υγεία, οι αποτυχίες ή τα οικονομικά ήταν ταμπού. Σήμερα συζητιούνται ανοιχτά αφαιρώντας τους αυτή την αίσθηση «ντροπής». Αντίθετα, δημιουργούν την αίσθηση μιας κοινότητας με ανθρώπους που νιώθουν λιγότερο μόνοι τους.

Όταν μια γυναίκα μιλά για τον χωρισμό της χωρίς να τον ωραιοποιεί, όταν ένας άντρας παραδέχεται ότι κάνει ψυχοθεραπεία, όταν κάποιος μιλά για χρέη ή επαγγελματική αποτυχία, υπάρχει δύναμη και ειλικρίνεια. Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο.

Πότε η εξομολόγηση γίνεται αφήγηση;

Τα social media δεν είναι ημερολόγιο. Είναι μια δημόσια... «σκηνή».

Ακόμη και η πιο «αυθόρμητη» εξομολόγηση περνά από φίλτρο. Ποια φωτογραφία θα μπει, ποια φράση θα γραφτεί, πώς θα τελειώσει το κείμενο. Η αλήθεια στήνεται, μπαίνει σε πλαίσιο και αποκτά ρυθμό.

Και κάπου εκεί γεννιέται ένα ερώτημα. Μοιράζομαι κάτι γιατί το έχω ανάγκη ή γιατί ξέρω ότι θα λειτουργήσει;

Η προσωπική ιστορία γίνεται περιεχόμενο. Η ευαλωτότητα αποκτά δομή. Ο πόνος μετατρέπεται σε αφήγηση με αρχή, μέση και ένα σχεδόν κινηματογραφικό συμπέρασμα. Δεν είναι απαραίτητα κάτι ψεύτικο αλλά δεν είναι και μια εντελώς αθώα πρακτική.

 

Η οικονομία της ευαλωτότητας

Οι πλατφόρμες ανταμείβουν την ένταση. Όσο πιο προσωπικό είναι το μήνυμα, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η αντίδραση του κοινού. Όσο πιο «γυμνή» η αλήθεια, τόσο περισσότερα σχόλια.

Έτσι δημιουργείται μια λεπτή ισορροπία. Η ειλικρίνεια φέρνει αποδοχή. Η αποδοχή φέρνει προβολή. Η προβολή φέρνει επιρροή. Και κάπου εκεί, η εξομολόγηση μπορεί να γίνει...στρατηγική.

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όποιος μιλά ανοιχτά για ένα προσωπικό του θέμα, το κάνει για να κερδίσει κάτι. Σημαίνει όμως ότι ζούμε σε ένα περιβάλλον όπου η προσωπική ιστορία έχει αξία. Και η αξία, αργά ή γρήγορα, οργανώνεται.

Μοιραζόμαστε ή αποδίδουμε ρόλο;

Υπάρχει και μια άλλη διάσταση. Όταν εκθέτεις συνεχώς την προσωπική σου ζωή, δημιουργείς μια δημόσια εκδοχή του εαυτού σου. Έναν ρόλο που πρέπει να υπηρετήσεις, γιατί η αλήθεια γίνεται μέρος της ταυτότητας που προβάλλεις.

Και τότε το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο δύσκολο. Αν αύριο θελήσεις να κρατήσεις κάτι για σένα, μπορείς;

Χρειάζεται όριο;

Δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Υπάρχει μόνο το ερώτημα της πρόθεσης.

Αν μοιράζεσαι για να αποφορτιστείς, ίσως αυτό είναι απελευθέρωση. Αν μοιράζεσαι επειδή φοβάσαι ότι η σιωπή θα σε κάνει αόρατο, ίσως κάτι έχει μετατοπιστεί στον τρόπο που χειριζόμαστε τα social media.

Η δημόσια ειλικρίνεια είναι δύναμη. Αλλά δεν χρειάζεται να είναι υποχρέωση. Ίσως το πιο ριζοσπαστικό πράγμα σήμερα δεν είναι να πεις τα πάντα.

Ίσως είναι να επιλέξεις τι δεν θα πεις.

Και τελικά;

Το oversharing δεν είναι ούτε απόλυτη ελευθερία ούτε καθαρή στρατηγική. Είναι ένα υβρίδιο. Είναι η ανάγκη μας να συνδεθούμε, μπλεγμένη με την ανάγκη να υπάρχουμε μέσα σε ένα ψηφιακό σύστημα που ανταμείβει την ορατότητα.

Και όσο τα προσωπικά μας γίνονται δημόσια αφήγηση, εμείς θα αναρωτιόμαστε:

Μοιραζόμαστε για να νιώσουμε πιο κοντά ή για να μη χαθούμε από το feed;

Τσέκαρε κι αυτό: