Μεγάλη κερδισμένη η αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους. Οι κρατήσεις αυξήθηκαν, η δημοσιότητα εκτοξεύτηκε και η Ryanair βρέθηκε στο επίκεντρο μίας παγκόσμιας συζήτησης χωρίς να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ σε διαφήμιση. Άλλο που δεν ήθελε…
Ο Έλον Μασκ έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της δημόσιας εικόνας του πάνω στην πρόκληση, όμως η πιο πρόσφατη δημόσια διαμάχη του δείχνει ότι η αρνητική δημοσιότητα δεν ευνοεί πάντα εκείνον που φωνάζει πιο δυνατά. Στη σύγκρουσή του με τη Ryanair, τη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Ευρώπης, ο Μασκ φαίνεται να χάρισε στον χαμηλού κόστους αερομεταφορέα ένα ανεκτίμητο δώρο προβολής, το οποίο ο μαχητικός διευθύνων σύμβουλός του έσπευσε να αξιοποιήσει.
Η διαμάχη ξεκίνησε από μία φαινομενικά τεχνική απόφαση. Η Ryanair ανακοίνωσε ότι δεν θα εξοπλίσει τα αεροσκάφη της με το Starlink, την δορυφορική υπηρεσία διαδικτύου της SpaceX. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο Μάικλ Ο’Λίρι, ο απαραίτητος εξοπλισμός θα αύξανε την αεροδυναμική αντίσταση και την κατανάλωση καυσίμου, υπονομεύοντας την πολιτική της εταιρείας με το χαμηλό κόστος. Για τη Ryanair, της οποίας το μοντέλο βασίζεται στην απλότητα και τα ελάχιστα περιθώρια κέρδους, η απόφαση παρουσιάστηκε ως απλή λογική.
Ο Μασκ δεν το εξέλαβε έτσι. Απαντώντας δημόσια, χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς του Ο’Λίρι ως άγνοια και αμφισβήτησε αν η αεροπορική εταιρεία είναι καν σε θέση να μετρήσει με ακρίβεια την κατανάλωση καυσίμου. Αυτό που θα μπορούσε να παραμείνει μία σύντομη τεχνική διαφωνία για θέματα αεροναυπηγικής και μηχανικής εξελίχθηκε γρήγορα σε κάτι διαφορετικό, μία προσωπική κόντρα, διεξαγόμενη μπροστά στα μάτια του διαδικτύου.
Ο Ο’Λίρι, εδώ και χρόνια ένας από τους πιο απροκάλυπτα προκλητικούς μάνατζερ της Ευρώπης, άρπαξε την ευκαιρία. Σε συνεντεύξεις και αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, ειρωνεύτηκε τις γνώσεις του Μασκ γύρω από την αεροπορία και αντιμετώπισε την επίθεση με εμφανή άνεση. Το brand της Ryanair, ήδη γνωστό για το σαρκαστικό του ύφος, ενίσχυσε τη σύγκρουση με αστεία, προκλήσεις και μία επίτηδες προκλητική προσφορά εισιτηρίων («ξεκινάμε μία προσφορά εισιτηρίων για θέσεις για Μεγάλους Ηλίθιους, ειδικά για τον Έλον Μασκ και όλους τους άλλους ηλίθιους»), μετατρέποντας τη διαμάχη σε θέαμα αντί για κρίση.
Ο Μασκ, αντίθετα, κλιμάκωσε. Οι αντιδράσεις του έγιναν όλο και πιο προσωπικές, με ύβρεις, απειλές εταιρικής εξαγοράς και μεγαλόπνοες δηλώσεις ισχύος. Το αποτέλεσμα έμοιαζε λιγότερο με εκφοβισμό και περισσότερο με θεατρικό ξέσπασμα. Εκεί που κάποτε τέτοιες κινήσεις ενίσχυαν την εικόνα του ατρόμητου καινοτόμου, τώρα έδειχναν απώλεια ψυχραιμίας, ιδιαίτερα όταν συγκρίνονταν με τη σχεδόν απολαυστική ψυχραιμία του Ο’Λίρι.
Σε συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, ο Ο’Λίρι ξεκαθάρισε ότι η αντιπαράθεση είχε αποδώσει καρπούς. Οι κρατήσεις αυξήθηκαν, η δημοσιότητα εκτοξεύτηκε και η Ryanair βρέθηκε στο επίκεντρο μίας παγκόσμιας συζήτησης χωρίς να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ σε διαφήμιση. Άλλο που δεν ήθελε… Αντί να δείχνει ενοχλημένος, αστειεύτηκε λέγοντας πως όποιος έχει εφήβους παιδιά ακούει καθημερινά χειρότερους χαρακτηρισμούς. Το υπονοούμενο ήταν σαφές: οι προσβολές του Μασκ δεν είχαν πραγματικό βάρος.
Το επεισόδιο αποκαλύπτει μία μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι δημόσιες συγκρούσεις. Οι διαδικτυακές προκλήσεις του Μασκ κάποτε ενίσχυαν τη φήμη του ως ατρόμητου ταραξία. Όλο και περισσότερο, όμως, μοιάζουν προβλέψιμες, ακόμη και αντιπαραγωγικές. Η Ryanair, μία εταιρεία που δεν φοβάται τη σύγκρουση, κατάφερε να τον ξεπεράσει παίζοντας το παιχνίδι της ειρωνείας αντί της αντιπαράθεσης.
Υπάρχει και μία τελευταία ειρωνεία. Παρότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει στον Μασκ να αποκτήσει την αεροπορική εταιρεία, ο Ο’Λίρι δήλωσε ότι θα δεχόταν ευχαρίστως τα χρήματά του ως επενδυτή, σχολιάζοντας με νόημα ότι πιθανόν θα του απέφεραν καλύτερες αποδόσεις από άλλες πρόσφατες επενδύσεις του.
Τελικά, η διαμάχη λέει λιγότερα για την τεχνολογία των αεροπλάνων και περισσότερα για τη δυναμική της ισχύος. Αυτή τη φορά, ο Μασκ ξεκίνησε τον θόρυβο και η Ryanair πούλησε τα εισιτήρια.
