Τα smartphones χωρίζουν την οικογένεια;

"Όσο περισσότερο συνδέεσαι, τόσο λιγότερο συνδέεσαι"

Κείμενο: Βασιλεία Μαξακούλη

Τα κινητά αποτελούν για τους περισσότερους προέκταση του χεριού τους. Αυτές οι μικρές συσκευές είναι εξαιρετικά χρήσιμες, όμως παράλληλα και πολύ εθιστικές. Ο υπερβολικός χρόνος με το κινητό σου σε απομακρύνει από άλλες δραστηριότητες, στις οποίες θα είχες την ευκαιρία να έρθεις σε επαφή με κόσμο και να κοινωνικοποιηθείς. Με μια πρώτη ματιά, φαίνεται λοιπόν να υπάρχει ένας συσχετισμός ανάμεσα σε smartphone και κοινωνική ζωή.
Το Κέντρο Ψυχολογικής Έρευνας συνεργάστηκε με την Ogilvy προκειμένου να προωθήσουν μια διαφημιστική καμπάνια που θα πλαισιώνει αυτή την τάση μη κοινωνικοποίησης. Σκέφτηκαν το ισχυρό concept του "τοίχου τηλεφώνου" που διαχωρίζει τους συζύγους, αλλά και τους γονείς με τα παιδιά.
Η Bored Panda ήρθε σε επαφή με την Dr. Akvilė Daniūnaitė, μια ψυχολόγο και ψυχοθεραπεύτρια, που ειδικεύεται στη γνωστική συμπεριφορική ψυχοθεραπεία και φροντίδα, για να σχολιάσει το αναδυόμενο θέμα.

ad.jpg

Credits: Donghai Liu, Ogilvy

To 2015, είχαν κυκλοφορήσει 3 διαφημίσεις που απεικόνιζαν διάφορα μέλη της οικογένειας να έχουν μπλοκαριστεί από έναν "τοίχο smartphone": μια μητέρα έψαχνε παπούτσια online και αγνοούσε την κόρη της, ένας πατέρας έβλεπε ένα video clip ανίδεος για το τι κάνει ο γιος του, και μία νέα σύζυγος έστελνε μηνύματα στο κρεβάτι ενώ ο άντρας της είχε ξαπλώσει δίπλα χωρίς να κοιμάται.

Αυτή η ισχυρή διαφήμιση δίνει φως στο συνεχώς αυξανόμενο πρόβλημα του υπερβολικού "χρόνου στην οθόνη" στην Κίνα, το οποίο όμως γίνεται ένα ζήτημα που αφορά την παγκόσμια σφαίρα εξίσου. Ένα λογοπαίγνιο συνόδευε την εικόνα: "Όσο περισσότερο συνδέεσαι, τόσο λιγότερο συνδέεσαι", παραπέμποντας στο ότι η τεχνολογία φαίνεται να μας συνδέει σε θέματα όπως η πληροφορία, ενώ να μας αποσυνδέει σε άλλα, όπως οι άμεσες σχέσεις. 

Η έξυπνη διαφήμιση δημιουργήθηκε από τον Donghai Liu, ο οποίος το 2015 εργαζόταν στην Ogilvy ως Καλλιτεχνικός Διευθυντής.

addd.jpg

Credits: Donghai Liu, Ogilvy

Ο μέσος άνθρωπος ξοδεύει 5 ώρες - 1/3 της ώρας που είναι ξύπνιος- χαζεύοντας σε μια οθόνη.

Η Dr. Daniūnaitė εξηγεί ότι το πρόβλημα αυξήθηκε τόσο γρήγορα όσο και η δημοτικότητα των smartphones. "Η επιστήμη τώρα μόλις αρχίζει να προλαβαίνει τις εξελίξεις, οπότε δεν γνωρίζουμε ακόμα την ακριβή έκταση του προβλήματος. Ωστόσο, εκτιμάται ότι το 28% του παγκόσμιου πληθυσμού ίσως να έχει εθιστεί σε video παιχνίδια, το οποίο περιλαμβάνει την εκτεταμένη και προβληματική χρήση tablet ή κινητού".

"Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι τα παιχνίδια, τα βίντεο κι άλλα περιεχόμενα έχουν δημιουργηθεί με έναν τρόπο που ενεργοποιεί το σύστημα ντοπαμίνης μας. Παίρνουμε γρήγορες επιβραβεύσεις με λίγη προσπάθεια, όπως θα συνέβαινε κι αν κάναμε χρήση ναρκωτικών. Όσο περισσότερο παίρνουμε από αυτά, τόσο χρειαζόμαστε να ενεργοποιήσουμε το κύκλωμα του εγκεφάλου μας, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να μεγαλώνει διαρκώς" αναφέρει η Dr. Daniūnaitė.

Να σημειωθεί ότι το πρόβλημα δεν είναι τα gadgets από μόνα τους- το να χρησιμοποιεί κανείς smartphone μοιάζει απόλυτα λογικό για έναν σύγχρονο άνθρωπο. Το πρόβλημα είναι το περιεχόμενο.

as.jpg

Credits: Donghai Liu, Ogilvy

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πολλά προβήματα, όπως άγχος, κοινωνικό αποκλεισμό κι άλλους εθισμούς.

Ο εθισμός στο κινητό μπορεί να φαίνεται αβλαβής ή γελοίος στην αρχή, όμως οι έρευνες αποδεικνύουν ότι το πρόβλημα είναι τελικά σοβαρό. "Το άτομο τείνει να είναι πιο ευερέθιστο. Όχι μόνο κοιμάται λιγότερο, αλλά και η ποιότητα του ύπνου είναι κακή. Η συγκέντρωση κι η μνήμη εργασίας εξασθενούν" εξηγεί η Dr. Daniūnaitė.

Στατιστικά μιλώντας, ο μέσος χρήστης smartphone ξοδεύει περίπου 5 ώρες την ημέρα κολλημένος στο κινητό του. Αυτό σημαίνει ότι από τις 16 ώρες -περίπου- που είναι ξύπνιος, σχεδόν το ένα τρίτο του χρόνου του ξοδεύεται στο κινητό. Κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών, οι χρήστες ξεκλειδώνουν την οθόνη τους γύρω στις 80 με 110 φορές.

"Αρχίζουμε να αμφισβητούμε τη χρήση των συσκευών όταν ένας ασθενής έρχεται λέγοντας ότι οι λειτουργίες του, η δουλειά, το διάβασμα του, η κοινωνική ή ερωτική του ζωή επηρεάζονται με κάποιον τρόπο. Μπορεί να είναι τόσο απλό όσο η διαφημιστική καμπάνια το δείχνει να είναι: οι άνθρωποι δίπλα τους βρίσκονται στο σκοτάδι, νοιώθουν πως αγνοούνται και πιθανότατα αρχίζουν να εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους".

View this post on Instagram

Message, gouache on paper, 9x12 inches, 2019 (study)

A post shared by Ekaterina Popova (@katerinaspopova) on


Οι ειδικοί συνιστούν τη βοήθεια ειδικού για την αντιμετώπιση του εθισμού, αλλά υπάρχουν πράγματα που το άτομο μπορεί να κάνει από μόνο του.

Ο εθισμός στο κινητό συνήθως είναι προφανής σε ένα άτομο, όμως υπάρχουν κι άλλα σημάδια που τον αποκαλύπτουν. "Ο εθισμός στο κινητό μπορεί να εκδηλώνεται με πιο σύνθετους τρόπους, όπως το διαδικτυακό απόθεμα (π.χ. το να συγκεντρώνεις και να αποθηκεύσεις διαδικτυακό περιεχόμενο, να το ταξινομείς κλπ), την υπερβολική κατανάλωση πορνό, παιχνιδιών ή άλλου περιεχομένου που επεμβαίνει στις προθεσμίες της δουλειάς, το μοτίβο του ύπνου ή ακόμα και της ερωτικής ζωής κάποιου" επισημαίνει η  Dr. Daniūnaitė.

Συνεχίζει: "Μπορεί να υποψιάζεσαι ότι κάποιος έχει εθισμό στα gadgets, αν αισθάνεται υπερβολικά αγχωμένος όποτε το gadget δεν λειτουργεί (π.χ. δεν έχει μπαταρία) ή υπερβολικά βαριεστημένος και ανίκανος να βρει κάτι άλλο να κάνει. Το άγχος τέτοιας φύσης συνήθως συνδέεται με τον φόβο του να χάνεις κάτι, μια κυρίαρχη αίσθηση και πίεση ότι δεν θα είσαι πλέον μέσα στα πράγματα ή θα χάσεις κάποιες ευκαιρίες".

Ρώτησαν την Dr. Daniūnaitė για τον τρόπο με τον οποίο οι εθισμένοι στις οθόνες μπορούν να καταπολεμήσουν την παρόρμηση τους να ανατρέξουν στο κινητό. Απάντησε το εξής: "Είναι πάντα πιο εύκολο να το κάνουν με τη βοήθεια ενός επαγγελματία. Ωστόσο, αν δεν έχει καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής σου, μπορείς να προσπαθήσεις να το αποβάλεις μόνος σου. Η αποτοξίνωση είναι η λέξη-κλειδί. Σταμάτα να το χρησιμοποιείς, βάλε το μακριά, βρες τρόπους να ηρεμήσεις από το άγχος (φροντίδα, ασκήσεις αναπνοής, αθλήματα, χόμπι, το να είσαι με ανθρώπους που αγαπάς κλπ). Αυτό σημαίνει να αποχωριστείς τελείως το κινητό σου, όπως και να κρατήσεις ένα ημερολόγιο ή να κάνεις ενσυνείδητες υποχωρήσεις".


Πηγή: https://www.boredpanda.com/