Το 2025 δεν έμεινε στη μνήμη ως χρονιά νίκης ή ανατροπής, αλλά ως χρονιά αντοχής. Μια περίοδος όπου τίποτα δεν κατέρρευσε θεαματικά, όμως σχεδόν τα πάντα φθάρθηκαν σιωπηλά.
Το 2025 δεν μας δίδαξε πώς να κερδίζουμε και να αντέχουμε ταυτόχρονα. Δεν έμοιαζε με χρονιά ορόσημο, αλλά με χρονιά φθοράς που δεν κατέληξε σε κατάρρευση. Αυτό να είναι το πιο ειλικρινές μάθημά της: ότι η ζωή δεν προχωρά πάντα με άλματα, αλλά συχνά με μικρές, επίμονες κινήσεις επιβίωσης. Ζήσαμε, κουραστήκαμε, συνεχίσαμε, επειδή δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Το 2025 δεν μας αιφνιδίασε, μας βρήκε ήδη εξαντλημένους. Το άγχος δεν εμφανίστηκε ως κρίση, αλλά ως σταθερό υπόστρωμα. Δε χρειαζόταν να συμβεί κάτι κακό για να νιώθεις πίεση. Αρκούσε να είσαι παρών, να ανοίξεις το κινητό, να παρακολουθήσεις ειδήσεις, να μετρήσεις εκκρεμότητες. Η χρονιά αυτή κανονικοποίησε τη διαρκή εγρήγορση κι αυτό άφησε αποτύπωμα στο σώμα και στον νου. Μας έμαθε ότι η ισορροπία δεν είναι στόχος, αλλά διαδικασία. Για χρόνια πιστεύαμε ότι αν βρούμε τη σωστή ρουτίνα, το σωστό εργαλείο, τη σωστή συμβουλή, κάποια στιγμή θα «φτάσουμε» εκεί. Το 2025 διέλυσε αυτή την ψευδαίσθηση. Η ισορροπία δεν κατακτάται, διαπραγματεύεται καθημερινά
Η εργασία ήταν ο βασικός μηχανισμός αυτής της φθοράς. Τα όρια διαλύθηκαν χωρίς τυμπανοκρουσίες. Οι Κυριακές έγιναν "ήσυχες Δευτέρες", βράδια μετατράπηκαν σε "λίγο ακόμα". Το 2025 μας έμαθε ότι η ευελιξία χωρίς προστασία δεν είναι προνόμιο, είναι μόνιμη διαθεσιμότητα κι έχει κόστος. Οι σχέσεις ακολούθησαν την ίδια τροχιά. Όχι με μεγάλες ρήξεις, αλλά με μικρές αποστάσεις.
Λιγότερα τηλεφωνήματα, περισσότερα μηνύματα. Λιγότερη παρουσία, περισσότερη ενημέρωση. Η τεχνολογία διευκόλυνε την επικοινωνία, αλλά συχνά αντικατέστησε την εγγύτητα. Μας έμαθε επίσης ότι η επιτυχία άλλαξε ορισμό. Δεν μετριέται πια σε επιτεύγματα, αλλά σε αντοχές. Δεν ήταν "πήγα μπροστά", αλλά "δεν κατέρρευσα". Η φιλοδοξία χαμήλωσε τον τόνο της και στη θέση της μπήκε η ανάγκη για λειτουργικότητα.
Η ψυχική υγεία βγήκε περισσότερο στο φως. Το 2025 μάθαμε να μιλάμε για άγχος, για όρια, για θεραπεία. Ταυτόχρονα οι δομές παρέμειναν ανεπαρκείς, οι ανισότητες μεγάλες. Ο πόνο δεν εξαφανίστηκε κι αυτή η αντίφαση έγινε μέρος της καθημερινότητας: να φροντίζεις τον εαυτό σου μέσα σε συνθήκες που τον εξαντλούν. Μας έμαθε τέλος, να είμαστε πιο επιφυλακτικοί με τις εύκολες υποσχέσεις. Η τεχνολογία δεν αντιμετωπίστηκε πια ως σωτήρας, αλλά ως εργαλείο με τίμημα. Τη χρησιμοποιούμε με περισσότερη δυσπιστία.
Αν το 2025 είχε ένα μάθημα, ήταν αυτό: η ζωή δεν είναι πάντα για να βελτιώνεται, αλλά για να διατηρείται. Δεν προχωρήσαμε όλοι μπροστά, αλλά πολλοί από εμάς μείναμε όρθιοι. Ζήσαμε, κουραστήκαμε, συνεχίσαμε. Δίχως θριαμβολογίες, αλλά με μικρές πράξεις αντοχής. Σε έναν κόσμο που συχνά απαιτεί περισσότερα απ’ όσα μπορούμε να δώσουμε, αυτή η επιμονή ίσως να είναι η πιο ουσιαστική μορφή δύναμης.
