Χαμός με το The Lion King! Aγωγή 27 εκατ. για «λάθος» μετάφραση στίχων

Ένα αστείο για τους πιο αναγνωρίσιμους στίχους της ποπ κουλτούρας κατέληξε σε δικαστική υπόθεση εκατομμυρίων.

Η ιστορία ξεκινά από ένα viral απόσπασμα podcast, όπου ο stand-up κωμικός Learnmore Jonasi δίνει μια «χαλαρή» μετάφραση της εμβληματικής εισαγωγής του «The Lion King». Αυτό που για χρόνια ακουγόταν σχεδόν μυστηριακό, ο ίδιος το μετέφρασε πολύ πιο απλά και αρκετά πιο… κωμικά. Και κάπου εκεί ξεκίνησαν τα προβλήματα.

Τσέκαρε το απόσπασμα εδώ:

Από viral στιγμή σε αγωγή εκατομμυρίων

Ο άνθρωπος πίσω από το original chant, ο Lebo M, δεν το είδε ως κάτι αστείο. Αντίθετα, προχώρησε σε αγωγή ύψους 27 εκατομμυρίων δολαρίων, κατηγορώντας τον κωμικό για παραπλανητική παρουσίαση και υποβάθμιση του έργου του. 

Σύμφωνα με τη νομική πλευρά, το βασικό πρόβλημα δεν ήταν το χιούμορ, αλλά το ότι η «μετάφραση» παρουσιάστηκε σαν πραγματικό fact και όχι σαν αστείο. 

Η διαφορά μπορεί να φαίνεται λεπτή, αλλά σε επίπεδο πολιτισμικού έργου και πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν είναι καθόλου.

Τι σημαίνουν τελικά οι στίχοι

Η φράση «Nants’ingonyama bagithi Baba» είναι στη γλώσσα ζουλού και ανοίγει το «Circle of Life», ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια της ταινίας.

Η «viral» εκδοχή του Jonasi απέδιδε τη φράση κάπως σαν «κοίτα, ένα λιοντάρι» τη στιγμή που η επίσημη ερμηνεία όμως είναι πολύ πιο συμβολική: «όλοι χαιρετούν τον βασιλιά, υποκλίνονται μπροστά του». 

Με άλλα λόγια, δεν μιλάμε για μια  κυριολεκτική περιγραφή, αλλά για κάτι πιο...τελετουργικό, σχεδόν ποιητικό.

Πού τελειώνει το αστείο και πού αρχίζει το πρόβλημα

Η υπόθεση έχει ανοίξει μια πιο ενδιαφέρουσα συζήτηση από την ίδια τη διαμάχη. Πόσο «ελεύθερη» είναι τελικά η κωμωδία όταν αυτή σχετίζεται με πολιτισμικά έργα;

Από τη μία, ο Jonasi υποστηρίζει ότι όσα είπε ήταν ένα αστείο που έτυχε να γίνει viral. Από την άλλη, ο Lebo M θεωρεί ότι η συγκεκριμένη «μετάφραση» αλλοιώνει το νόημα ενός έργου με πολιτισμικό βάρος και παγκόσμια απήχηση. 

Ίσως επιφανειακά να μοιάζει με μια διαφωνία δύο ανθρώπων. Ενός κωμικού που υποστηρίζει τη σάτιρα κι ενός συνθέτη και παραγωγού που υποστηρίζει πως το έργο του έχει αλλοιωθεί. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για μια σύγκρουση ανάμεσα στην pop κουλτούρα, το social media χιούμορ που αποκτά virality και καλλιτεχνική ιδιοκτησία.

Όταν τα social media αποφασίζουν τι είναι «σωστό»

Πλέον, η γραμμή ανάμεσα στο χιούμορ και τη δημόσια κατακραυγή γίνεται ολοένα και πιο θολή. Η συγκεκριμένη υπόθεση ξεκίνησε από κάτι απολύτως οικείο στην ψηφιακή καθημερινότητα: ένα viral βίντεο που διαδόθηκε μαζικά, σχεδόν μηχανικά, χωρίς δεύτερη σκέψη.

Ωστόσο, αυτή τη φορά το στιγμιαίο «αστείο» δεν έμεινε στην επιφάνεια. Αντίθετα μετατράπηκε σε τίτλο, σε αφήγημα και τελικά σε αντικείμενο σοβαρής αντιπαράθεσης. Ίσως, τελικά, το περιστατικό αυτό να αποκαλύπτει λιγότερα για το ίδιο το περιεχόμενο και περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο το διαδίκτυο κατασκευάζει, αναπαράγει και επιβάλλει τη δική του εκδοχή του «σωστού». Και κάπου εκεί, αξίζει να σκεφτούμε... πόσο συνειδητά συμμετέχουμε σε αυτή τη διαδικασία;