Ο oύγγρος media artist δούλευε με κώδικα πολύ πριν εμφανιστούν τα prompts και σήμερα δημιουργεί εικόνες για το New Yorker, καμπάνιες για τo Hendrick’s Gin και κοστούμια που δραπετεύουν από τα pixels για να χορέψουν στη σκηνή.
Μία περιήγηση στο Instagram του David Szauder μοιάζει με σκηνές από ένα μουσείο που ξυπνάει, όταν κλείνουν οι πόρτες του. Πορσελάνινα πρόσωπα, παράξενα σώματα, αναγεννησιακές φιγούρες και αλλόκοτοι μικροί κόσμοι κινούνται στην οθόνη σαν αναμνήσεις από όνειρα που δεν είδες ποτέ.
Το account του μετρά περίπου 1,5 εκατ. followers, αλλά ο Szauder δεν είναι προϊόν του Instagram, ούτε ένας ακόμη τύπος που ανακάλυψε το Midjourney πριν από τρία εξάμηνα. Γεννήθηκε στη Βουδαπέστη, ζει στο Βερολίνο και εργάζεται με ψηφιακά εργαλεία εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια. Αρχικά, βρισκόταν ανάμεσα στην Ιστορία της Τέχνης και στον προγραμματισμό, ώσπου σπούδασε Intermedia στην Ουγγρική Ακαδημία Καλών Τεχνών και συνέχισε με code-based εικόνα στο Media Lab του Ελσίνκι.
Πρώτα ήρθε το βλέμμα, μετά το prompt
Η πρώτη επαφή του με το generative AI δεν ήταν love at first prompt. Όπως έχει εξηγήσει, αρχικά αισθανόταν ότι δεν μπορούσε να προσθέσει αρκετό από τον εαυτό του σε όσα παρήγαγε η μηχανή. Αντί να απορρίψει την τεχνολογία, άρχισε να τη μελετά: όχι περιμένοντας από το AI να μάθει εκείνον, αλλά προσπαθώντας ο ίδιος να καταλάβει τη λογική, τα λάθη και τις οπτικές εμμονές του.
Στη δική του πρακτική, μάλιστα, χρησιμοποιεί προσωπικά αρχεία αντί να ψαρεύει απλώς εικόνες από το ανοιχτό internet: παλιά ουγγρικά αποκόμματα, πατρόν, εγχειρίδια και οικογενειακό υλικό γίνονται συστατικά μιας αναγνωρίσιμης οπτικής γλώσσας. Το AI μπορεί να κάνει το render· το γούστο, η επιλογή και το edit παραμένουν ανθρώπινη δουλειά.
Ο Sam Altman και μία πολύ meta διαμάχη
Φέτος, το New Yorker ανέθεσε στον Szauder την κεντρική εικονογράφηση ενός μεγάλου άρθρου με θέμα τον Sam Altman και το ερώτημα αν ο άνθρωπος που επηρεάζει τόσο έντονα το μέλλον του AI μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος. Η εικόνα δημιουργήθηκε με AI και κάπως έτσι ένα άρθρο για τον ισχυρότερο άνθρωπο του AI άνοιξε ξανά τη συζήτηση για το αν το AI παίρνει τη δουλειά των illustrators. Meta enough.
Η επιλογή προκάλεσε αντιδράσεις, ιδιαίτερα επειδή το New Yorker κουβαλά μια τεράστια παράδοση χειροποίητης εικονογράφησης. Ο Szauder, ωστόσο, δεν πάτησε ένα κουμπί περιμένοντας το θαύμα: ξεκίνησε με συγκεκριμένη σύνθεση, δούλεψε περίπου 15 προσχέδια και επενέβη επανειλημμένα σε εκφράσεις, ρούχα, φωτισμό και στις γνωστές μικρές AI παραφωνίες. Η εικόνα, όπως υποστήριξε, πρέπει να έχει σχηματιστεί πρώτα στο ανθρώπινο μυαλό.
Από τη Hendrick’s στο Wunderland
Μία ακόμη μεγάλη φετινή δουλειά του είναι το οπτικό σύμπαν της καμπάνιας Anotherland για τη Hendrick’s: έξι films για το σημαντικότερο λανσάρισμα της μάρκας εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.
Το project δεν έμεινε στην τηλεόραση, αλλά επεκτάθηκε σε θεατρικά events σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Βερολίνο και το Μιλάνο.
Ακόμη μία λαμπερή απόδειξη ότι οι κόσμοι του δεν υπάρχουν μόνο σε pixels είναι το “Wunderland”, το νέο μπαλέτο του Alexei Ratmansky, βασισμένο στην Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων. Ο Szauder σχεδίασε ψηφιακά τα κοστούμια και τα εργαστήρια της Κρατικής Όπερας του Αμβούργου τα μετέτρεψαν σε πραγματικά υφάσματα, όγκους και σώματα πάνω στη σκηνή. Παράλληλα, τα animations του ταξιδεύουν στις γιγαντοοθόνες της περιοδείας του Jean-Michel Jarre.
Το AI είναι απλώς το ρομποτικό του χέρι
Το «AI is just a tool» έχει ειπωθεί τόσο πολύ, ώστε κινδυνεύει να γίνει το νέο «η κάμερα δεν κάνει τον φωτογράφο». Σωστό, αλλά λίγο. Η περίπτωση του Szauder δείχνει κάτι πιο ενδιαφέρον: ότι η καλλιτεχνική δημιουργία δεν κατοικεί αποκλειστικά στο χέρι που σχεδιάζει. Κατοικεί στην κρίση, στην επιλογή, στην απόρριψη, στην επιμέλεια και στην ικανότητα να μεταφέρεις έναν κόσμο από ένα prompt στο χαρτί, στη διαφήμιση, σε μια συναυλία ή επάνω σε ένα σώμα.
Το AI μπορεί να δημιουργήσει άπειρες εικόνες. Δεν μπορεί, όμως, να αποφασίσει από μόνο του ποια αξίζει να υπάρχει. Αυτό το κάνει ακόμη ο καλλιτέχνης. Και το Instagram του David Szauder είναι ένα πολύ καλό μέρος για να δεις τη διαφορά.
