Αν του απευθύνεις συνέχεια τον λόγο, είναι απόλυτα νορμάλ.
Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να μιλάει στο κατοικίδιό του σαν να είναι κανονικός άνθρωπος; Να του εξηγείς τι πρόκειται να κάνεις, να του λες πώς ήταν η μέρα σου ή να του μιλάς με εκείνη την υπερβολικά γλυκιά, ψιλή φωνή που χρησιμοποιούμε όταν μιλάμε σε μωρά; Αν ναι, δεν υπάρχει κανένας λόγος να νιώθεις περίεργα. Πρώτον, γιατί το κάνουμε όλοι όσοι έχουμε κατοικίδια.
Δεύτερον, γιατί σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychiatry, το να μιλάμε στα κατοικίδιά μας – και ιδιαίτερα το να αλλάζουμε τη φωνή μας, να ανεβάζουμε τον τόνο και να χρησιμοποιούμε χαϊδευτικά – είναι απολύτως φυσιολογικό. Μάλιστα, η συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να απαντήσουν σε ένα αρκετά ενδιαφέρον ερώτημα: κατά πόσο η συμβίωση με ένα ζώο επηρεάζει πραγματικά την ψυχική μας υγεία.
Περίπου μία στις δέκα κουβέντες μας απευθύνεται στα κατοικίδια
Ερευνητές από το University of Arizona δημιούργησαν ένα νέο εργαλείο ανάλυσης ήχου με την ονομασία AURAL-Pet, προκειμένου να μελετήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν με τους τετράποδους φίλους τους.
Όπως εξηγεί η επικεφαλής της μελέτης, Dr. Emily Bray, οι επιστήμονες εδώ και δεκαετίες προσπαθούν να καταλήξουν σε ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το αν η παρουσία ενός κατοικίδιου μπορεί να μειώσει την κατάθλιψη και τη μοναξιά. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν είναι πάντα τα ίδια.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα ζώα μπορούν να λειτουργήσουν σαν ένα είδος συναισθηματικού «βάλσαμου», προσφέροντας συντροφιά και υποστήριξη, ενώ άλλες δεν εντοπίζουν σημαντική επίδραση στην ψυχική ευεξία των ανθρώπων.
Για να εξετάσουν το ζήτημα χωρίς να βασιστούν αποκλειστικά σε όσα δηλώνουν οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια συσκευή γνωστή ως Electronically Activated Recorder (EAR).
Η συσκευή κατέγραφε τυχαία μικρά αποσπάσματα ήχου από την καθημερινότητα 240 συμμετεχόντων, χωρίς εκείνοι να γνωρίζουν εκ των προτέρων πότε ακριβώς γινόταν η καταγραφή. Και το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον: Περίπου το 10% του συνόλου της ανθρώπινης ομιλίας που καταγράφηκε απευθυνόταν σε έναν σκύλο ή μια γάτα.
Με άλλα λόγια, περίπου μία στις δέκα φορές που οι συμμετέχοντες μιλούσαν, ο συνομιλητής τους δεν ήταν κάποιος άνθρωπος, αλλά το κατοικίδιό τους. Από την καθημερινή κουβέντα μέχρι το… «ποιος είναι το πιο καλό μωρό;».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων δεν μιλούν όλοι με τον ίδιο τρόπο στα ζώα τους. Κάποιοι απλώς τους απευθύνονται όπως θα μιλούσαν σε οποιονδήποτε άλλο μέσα στο σπίτι, κάνοντας μια απολύτως φυσιολογική καθημερινή κουβέντα.
Άλλοι, όμως, περνούν σε μια εντελώς διαφορετική… λειτουργία. Χρησιμοποιούν πολύ πιο ψιλή και γλυκιά φωνή, αμέτρητα χαϊδευτικά και εκφράσεις που θυμίζουν τον τρόπο με τον οποίο μιλάμε σε ένα μωρό. Μάλιστα, κάποιοι αναφέρονται στον εαυτό τους ως «μαμά» ή «μπαμπά» του κατοικίδιου.
Και αν σου έχει συμβεί να πεις κάτι του τύπου «ποιος είναι το καλύτερο παιδάκι;» σε έναν σκύλο που σε κοιτάζει χωρίς να καταλαβαίνει λέξη, η επιστήμη λέει ουσιαστικά ότι δεν είσαι μόνος σου. Η συμπεριφορά αυτή είναι αρκετά διαδεδομένη ώστε να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης.
Γιατί το κάνουμε;
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε μια οριστική απάντηση για το γιατί μιλάμε στα κατοικίδιά μας με αυτόν τον τρόπο. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν υποστηρίζει ότι η συζήτηση με έναν σκύλο ή μια γάτα θεραπεύει τη μοναξιά ή την κατάθλιψη. Ούτε αποδεικνύει ότι όσοι μιλούν περισσότερο στα κατοικίδιά τους είναι απαραίτητα πιο ευτυχισμένοι.
Αυτό που προσφέρει είναι ένα νέο εργαλείο για να μελετηθεί η σχέση ανθρώπων και ζώων μέσα στην πραγματική καθημερινότητα. Και εδώ ακριβώς έρχεται το επόμενο βήμα της έρευνας.
Η ομάδα σκοπεύει να αξιοποιήσει το AURAL-Pet σε μια νέα μελέτη, αυτή τη φορά εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στην επικοινωνία με τα κατοικίδια και την ψυχική ευεξία ανθρώπων άνω των 60 ετών.
Ίσως, λοιπόν, η επόμενη φορά που θα πιάσεις τον εαυτό σου να κάνεις ολόκληρη συζήτηση με τη γάτα σου ή να εξηγείς στον σκύλο σου γιατί πρέπει να πάτε στον κτηνίατρο, να μην αισθανθείς καθόλου αμήχανα. Γιατί, σύμφωνα με την επιστήμη, είναι πολύ πιο φυσιολογικό απ' όσο νομίζεις.
