Τα Social Deduction Games σπάνε την απόσταση της online ζωής και βάζουν αγνώστους διαφορετικών ηλικιών στο ίδιο δωμάτιο. Με έναν όρο: κάποιος λέει ψέματα.


Αν έπαιζες Among Us στην καραντίνα ή θυμάσαι τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη να προσπαθεί να ξετρυπώσει τους «Προδότες» στον ΑΝΤ1 πριν 3 χρόνια, ξέρεις ήδη περίπου το παιχνίδι: κάποιος μέσα στην παρέα λέει ψέματα και όλοι οι υπόλοιποι προσπαθούν να καταλάβουν ποιος.

Μόνο που τώρα η πιο ενδιαφέρουσα εκδοχή του δεν παίζεται σε οθόνη. Παίζεται από κοντά, με πραγματικούς ανθρώπους που πολλές φορές δεν γνωρίζονται καν μεταξύ τους. Δίνουν ραντεβού σε ένα pub, ένα board-game café, έναν χώρο παιχνιδιών ή ένα convention, κάθονται σε κύκλο και μέσα σε λίγα λεπτά έχουν ήδη έναν λόγο να αρχίσουν να μιλούν.

Καλωσήρθες στον κόσμο των παιχνιδιών κοινωνικής εξαπάτησης!

Από το Παλέρμο στο Among Us και πάλι πίσω στο ίδιο δωμάτιο

Η ιδέα υπάρχει εδώ και δεκαετίες. To “Mafia” γεννήθηκε στη Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του '80, ακολούθησαν παιχνίδια όπως το Werewolf − στην Ελλάδα γνωρίσαμε πολύ καλά την ίδια λογική μέσα από το “Μια Νύχτα στο Παλέρμο” − και το 2020 το “Among Us” μετέφερε την καχυποψία στις οθόνες εκατομμυρίων ανθρώπων.

Τώρα συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον, η ίδια βασική ιδέα επιστρέφει στον φυσικό χώρο με φυσική παρουσία παικτών. Ένα από τα παιχνίδια που βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της αναβίωσης είναι το “Blood on the Clocktower”. Κυκλοφόρησε το 2022, έχει ήδη ξεπεράσει τα 100.000 πωλήσεις και έχει φτάσει στην κορυφή της κατηγορίας Party Games του BoardGameGeek.

Παίζεται με 5 έως 20 άτομα και έναν Storyteller που συντονίζει όσα συμβαίνουν. Οι παίκτες κάθονται σε κύκλο και παίρνουν κρυφά έναν χαρακτήρα: οι περισσότεροι βρίσκονται στην πλευρά του «καλού», ενώ ανάμεσά τους κρύβονται ο Δαίμονας και οι συνεργοί του. Πρέπει να μιλήσεις, να ανταλλάξεις πληροφορίες, να σχηματίσεις μικρά πηγαδάκια, να αποφασίσεις ποιον εμπιστεύεσαι και, αν είσαι στην άλλη πλευρά, να πεις ψέματα αρκετά καλά ώστε να μη σε καταλάβουν.

Έτσι γνωρίζεις ανθρώπους χωρίς την αμηχανία του «και τώρα τι λέμε;»

Εδώ είναι που η συνθήκη γίνεται πολύ πιο ενδιαφέρουσα από το ίδιο το παιχνίδι ή το ποιος/ποια κέρδισε. Για να γνωρίσεις έναν άνθρωπο offline πρέπει συνήθως να συμβεί κάτι δύσκολο,  κάποιος να κάνει την αρχή. Σε ένα bar μπορείς να περάσεις δύο ώρες δίπλα σε έναν άγνωστο χωρίς να ανταλλάξετε κουβέντα. Σε ένα game night αυτό το εμπόδιο έχει ήδη εξαφανιστεί. Δεν χρειάζεται να σκεφτείς ατάκα, πλησιάζεις κάποιον επειδή χρειάζεσαι μία πληροφορία για το παιχνίδι. Εκείνος πρέπει να αποφασίσει αν σε πιστεύει. Ένας τρίτος μπαίνει στη συζήτηση. Πέντε λεπτά αργότερα έχετε ήδη γελάσει, διαφωνήσει και συνωμοτήσει.

Το παιχνίδι σου παραδίδει έτοιμη την κοινωνική συνθήκη – εκεί οφείλεται η ξαφνική επιτυχία των Social Deduction Games.

Ένα social networking χωρίς www.  

To trend εξαπλώνεται πλέον σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Η επίσημη κοινότητα του “Blood on the Clocktower” καταγράφει εβδομαδιαίες ή μηνιαίες συναντήσεις από το Βερολίνο και το Μόναχο μέχρι τη Λισαβόνα, τις Βρυξέλλες, το Δουβλίνο και την Κρακοβία, ενώ στη Βρετανία (τη χώρα που το τηλεοπτικό “Traitors” σάρωσε), υπάρχουν δεκάδες οργανωμένες βραδιές. Φέτος πραγματοποιούνται και ολόκληρες διοργανώσεις αφιερωμένες στο παιχνίδι σε Βρετανία και Γερμανία.

Εν τω μεταξύ, οι ηλικιακές ταμπέλες δεν έχουν θέση εδώ. Στις συναντήσεις βλέπεις διαφορετικές ηλικίες να μοιράζονται τον ίδιο κύκλο, επειδή αυτό που τους έφερε εκεί δεν ήταν η γενιά, η δουλειά ή το αν κάνουν follow ο ένας τον άλλον στο Instagram.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη αρκετές ενδείξεις για να μιλήσουμε για μία αντίστοιχη ανερχόμενη κατάσταση. Η ιδέα, βέβαια, μόνο άγνωστη δεν μας είναι: το «Παλέρμο» έκανε παρέες να κοιτιούνται λοξά δεκαετίες τώρα. Για να το δοκιμάσουμε...

Να που τα ψέματα δεν χαλάνε τις σχέσεις

Υπάρχει και ένας ψυχολογικός λόγος που όλο αυτό λειτουργεί. Όπως εξηγεί ο ιστότοπος Vox, τα παιχνίδια δημιουργούν έναν «μαγικό κύκλο»: έναν συμφωνημένο χώρο όπου ορισμένοι παραδοσιακοί κοινωνικοί κανόνες αναστέλλονται προσωρινά.

Μπορείς να μπλοφάρεις, να κατηγορήσεις κάποιον, να τον παραπλανήσεις ή να τον προδώσεις, επειδή όλοι γνωρίζουν ότι αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού. Και όταν τελειώσει, ο άνθρωπος, που πριν από δέκα λεπτά προσπαθούσε να πείσει δεκαπέντε άτομα ότι είσαι δολοφόνος, μπορεί να είναι αυτός με τον οποίο θα συνεχίσεις τη βραδιά για ποτό. Η ιστοσελίδα Vox καταγράφει κοινότητες μέσα από τις οποίες γεννήθηκαν πραγματικές φιλίες, σχέσεις, συγκατοικήσεις ακόμη και αρραβώνες.

Όλα δείχνουν πως βρέθηκε ένας ακόμη τρόπος να σπάσουμε την ανωνυμία της online ζωής. Σαφώς και τo νέο κύμα επιτραπέζιων δεν υπόσχεται ότι θα θεραπεύσουν τη μοναξιά. Κάνουν όμως κάτι πιο απλό, δημιουργούν τον χώρο, τον χρόνο και τον λόγο για να εμφανιστείς σε ένα μέρος και να συναντηθείς με κόσμο. Και όταν φτάσεις εκεί, δεν ψάχνεις τι να πεις για να «πουλήσεις» τον εαυτό σου.

Λάζαρε (Σόφι ή Χάρη ή Κώστα ή Νόρα), για δεύρω έξω!