Ερευνητές κατάφεραν να εντοπίζουν ανθρώπους και να χαρτογραφούν τον χώρο γύρω τους χρησιμοποιώντας απλά σήματα Wi-Fi.
Το Wi-Fi είναι εκείνο το αόρατο «μαγικό» ίντερνετ που επιτρέπει στο κινητό μας να λειτουργεί και να βλέπουμε TikTok από το κρεβάτι. Όμως, σύμφωνα με νέα έρευνα, μπορεί να είναι ταυτόχρονα ένας εντυπωσιακά αποτελεσματικός τρόπος για να εντοπιστεί με μεγάλη ακρίβεια η θέση ενός ανθρώπου.
Ερευνητές από το KASTEL Institute of Information Security and Dependability στη Γερμανία παρουσίασαν μια τεχνική που αξιοποιεί τα συνηθισμένα σήματα Wi-Fi για να αναγνωρίζει ανθρώπους και να χαρτογραφεί τον χώρο γύρω τους, χωρίς τη χρήση καμερών ή κάποιας συσκευής που θα πρέπει να φέρει πάνω του το άτομο που παρακολουθείται.
Η τεχνική βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο τα ραδιοκύματα του Wi-Fi ανακλώνται μέσα σε έναν χώρο. Παρακολουθώντας αυτές τις ανακλάσεις, το σύστημα μπορεί ουσιαστικά να λειτουργήσει σαν ένα είδος «ηχοεντοπισμού» - αντί να χρησιμοποιεί ήχο, αξιοποιεί τα ραδιοκύματα για να αποκαλύψει το σχήμα, τη θέση και τις κινήσεις των ανθρώπων.
Δεν χρειάζεται να είσαι καν συνδεδεμένος στο Wi-Fi
Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της έρευνας είναι ότι δεν χρειάζεται καν να είστε συνδεδεμένοι στο συγκεκριμένο δίκτυο για να μπορεί κάποιος να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με την παρουσία σας.
Άλλες συσκευές Wi-Fi που βρίσκονται στον ίδιο χώρο ή σε κοντινή απόσταση εκπέμπουν ήδη σήματα, τα οποία μπορούν να παρέχουν αρκετά δεδομένα ώστε η τεχνική να λειτουργήσει. Με άλλα λόγια, το να απενεργοποιήσετε απλώς το Wi-Fi του κινητού σας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι σταματάτε να είστε «ορατοί» σε ένα τέτοιο σύστημα.
Από τα σήματα Wi-Fi στις εικόνες
Οι ερευνητές αξιοποίησαν μια μορφή δεδομένων που ονομάζεται Beamforming Feedback Information (BFI). Πρόκειται για πληροφορίες που ανταλλάσσονται κανονικά μεταξύ συνδεδεμένων συσκευών και βοηθούν τα σήματα Wi-Fi να μεταδίδονται πιο αποτελεσματικά.
Η ομάδα διαπίστωσε ότι τα συγκεκριμένα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναγνώριση ανθρώπων με τη χρήση συμβατικού εξοπλισμού Wi-Fi, χωρίς την ανάγκη ειδικά σχεδιασμένου hardware που απαιτούσαν παλαιότερες αντίστοιχες τεχνικές.
Το επόμενο βήμα είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Με τη βοήθεια μοντέλων machine learning, οι μετρήσεις από τα ραδιοκύματα μπορούν να μετατραπούν σε εικόνες, επιτρέποντας στο σύστημα να αναγνωρίζει ανθρώπους με βάση την εμφάνιση και τον τρόπο με τον οποίο κινούνται. Μόλις το μοντέλο εκπαιδευτεί κατάλληλα, η διαδικασία αναγνώρισης μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Σχεδόν 100% ακρίβεια σε δοκιμή με 197 άτομα
Για να δοκιμάσει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου, η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε ένα πείραμα στο οποίο συμμετείχαν 197 άνθρωποι. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το σύστημα κατάφερε να αναγνωρίσει τους συμμετέχοντες με σχεδόν 100% ακρίβεια, ανεξάρτητα από τη γωνία από την οποία τους «έβλεπε» και από τον τρόπο με τον οποίο περπατούσαν. Το αποτέλεσμα καθιστά την πιθανότητα παρακολούθησης μέσω Wi-Fi αρκετά πιο ανησυχητική απ' όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Και υπάρχει μια σημαντική διαφορά σε σχέση με μια κάμερα: μια κάμερα είναι ορατή. Μπορεί κάποιος να την εντοπίσει, να καταλάβει ότι βρίσκεται εκεί και, υπό προϋποθέσεις, να την αποφύγει. Τα σήματα Wi-Fi, αντίθετα, είναι αόρατα.
Ένας router μπορεί απλώς να βρίσκεται σε μια γωνία, με τα φωτάκια του να αναβοσβήνουν, ενώ τα ραδιοκύματά του ταξιδεύουν αόρατα στον χώρο. Με την κατάλληλη τεχνογνωσία, αυτά τα σήματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση ανθρώπων χωρίς την ανάγκη μιας εμφανώς τοποθετημένης κάμερας.
Η ανάγκη για προστασία της ιδιωτικότητας
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η προστασία της ιδιωτικότητας θα πρέπει να ενσωματωθεί εξαρχής στις επόμενες γενιές συσκευών Wi-Fi. Προειδοποιούν μάλιστα ότι, καθώς τα ασύρματα δίκτυα γίνονται ολοένα και πιο διαδεδομένα, θα μπορούσαν στο μέλλον να εξελιχθούν σε μια «αόρατη υποδομή παρακολούθησης».
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για διαδηλωτές, ακτιβιστές και άλλες ευάλωτες ομάδες, οι οποίες ενδέχεται να μπορούν να εντοπίζονται χωρίς να το γνωρίζουν. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές ζητούν να προβλεφθούν μηχανισμοί προστασίας της ιδιωτικότητας στο επερχόμενο πρότυπο IEEE 802.11bf, το οποίο αφορά τις επόμενες εξελίξεις στην τεχνολογία Wi-Fi.
Η έρευνα δείχνει, με έναν μάλλον απρόσμενο τρόπο, ότι το Wi-Fi δεν είναι πλέον απλώς το αόρατο μέσο που μας συνδέει στο διαδίκτυο. Με την κατάλληλη τεχνολογία και τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, τα ίδια σήματα που χρησιμοποιούμε καθημερινά για να συνδεθούμε στο ίντερνετ μπορούν να αποκαλύψουν πολύ περισσότερα για το τι συμβαίνει γύρω μας.
