Πότε δεν θεωρείται κακή συνήθεια;
Το κουτσομπολιό είναι μία από τις πιο συνηθισμένες, αλλά και πιο «λάθος» κοινωνικές συνήθειες. Είναι όμως πράγματι τόσο κακό όσο έχουμε μάθει να πιστεύουμε; Σύμφωνα με τους ερευνητές, όχι απαραίτητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κουτσομπολιό μπορεί να έχει ακόμη και θετική λειτουργία.
Είναι το κουτσομπολιό κακή συνήθεια;
Το κουτσομπολιό μπορεί φυσικά να εξελιχθεί σε αρνητική συνήθεια, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από κακές προθέσεις. Αν κάποιος απολαμβάνει να δημιουργεί εντάσεις ή βρίσκεται διαρκώς στη μέση ενός δράματος, είναι πιθανό να χρησιμοποιεί το κουτσομπολιό ως τρόπο διασκέδασης, επιβεβαίωσης ή για να τραβά την προσοχή.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η συζήτηση παύει να αφορά την προσπάθεια κατανόησης μιας κατάστασης και μετατρέπεται σε εργαλείο χειραγώγησης. Η υπερβολή ή η διαστρέβλωση πληροφοριών για κάποιον, ειδικά με σκοπό να τον φέρουμε σε δύσκολη θέση, η αποκάλυψη προσωπικών πληροφοριών χωρίς τη συγκατάθεσή του, η προσπάθεια να στρατολογήσουμε άλλους ώστε να «πάρουν το μέρος μας» σε μια διαμάχη ή ακόμη και η απόλαυση που νιώθουμε βλέποντας κάποιον να εκτίθεται, μπορούν να δημιουργήσουν δυσπιστία στις σχέσεις.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται να μιλήσουμε στους φίλους μας για μια σύγκρουση που έχουμε μαζί τους ή ότι είναι λάθος να ζητήσουμε τη γνώμη ενός τρίτου προσώπου για ένα πρόβλημα σε μια σχέση. Η πρόθεση είναι αυτή που κάνει τη διαφορά.
Πότε το κουτσομπολιό μπορεί να είναι θετικό;
Έρευνα από το University of Maryland και το Stanford University δείχνει ότι το κουτσομπολιό μπορεί να έχει σημαντικό ρόλο στις κοινωνικές ομάδες, καθώς μας βοηθά να εντοπίζουμε ανθρώπους που ενδέχεται να έχουν επιβλαβή ή εγωιστική συμπεριφορά.
Με απλά λόγια, αν θέλουμε να μάθουμε αν κάποιος είναι άνθρωπος με τον οποίο αξίζει να συναναστραφούμε και μπορούμε να πάρουμε αξιόπιστες πληροφορίες από τρίτους, αυτές οι πληροφορίες μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμες.
Το κουτσομπολιό μπορεί, επομένως, να λειτουργήσει ως ένας τρόπος κοινωνικής πληροφόρησης. Όταν μας βοηθά να κατανοήσουμε τη συμπεριφορά κάποιου, να αναγνωρίσουμε μια συμπεριφορά που θεωρούμε προβληματική ή ακόμη και να καταλάβουμε αν η δική μας αντίδραση σε μια κατάσταση ήταν δικαιολογημένη, μπορεί να θεωρηθεί υγιές.
Το σημαντικό είναι να μην μετατρέπεται ο άνθρωπος για τον οποίο μιλάμε σε «στόχο» της κοινωνικής ομάδας. Αντίθετα, η συζήτηση μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα μια συμπεριφορά και να διαμορφώσουμε πιο ξεκάθαρη άποψη για μια κατάσταση.
Άρα, πρέπει να κουτσομπολεύουμε;
Το κουτσομπολιό - ακόμη και στην πιο επιβλαβή μορφή του - είναι εξαιρετικά συνηθισμένο. Αυτό που έχει σημασία είναι να έχουμε επίγνωση του τρόπου με τον οποίο το χρησιμοποιούμε. Το ανούσιο ή κακόβουλο κουτσομπολιό καλό είναι να αποφεύγεται. Από την άλλη, η ανταλλαγή πραγματικών πληροφοριών για κάποιον τρίτο μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποδειχθεί χρήσιμη.
Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα πρώτο ραντεβού. Μια γυναίκα βγαίνει με έναν άνδρα ο οποίος δεν σέβεται τα όριά της και την κάνει να νιώσει άβολα. Αν μοιραστεί την εμπειρία της με τις φίλες της, μπορεί να τις προστατεύσει από μια αντίστοιχη εμπειρία στο μέλλον. Σε αυτή την περίπτωση, αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «κουτσομπολιό» έχει ουσιαστικά προστατευτική λειτουργία.
Το αντίθετο θα συνέβαινε αν το ραντεβού πήγαινε καλά, ο άνδρας ήταν ευγενικός, ειλικρινής και σεβάστηκε τα όριά της, αλλά εκείνη στη συνέχεια έμπαινε στο ομαδικό chat των φίλων της για να τον κοροϊδέψει και να μοιραστεί προσωπικές πληροφορίες που εκείνος της είχε εμπιστευτεί. Σε αυτή την περίπτωση, το κουτσομπολιό δεν προσφέρει τίποτα ουσιαστικό και γίνεται κακόβουλο.
Το κουτσομπολιό, λοιπόν, δεν είναι από μόνο του ούτε καλό ούτε κακό. Είναι μια κοινωνική συμπεριφορά και η επίδρασή του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται.
Ο λόγος που έχει αποκτήσει τόσο κακή φήμη είναι ότι η εμπιστοσύνη έχει, όπως φαίνεται, «μακρά μνήμη». Αν κάποιος μιλά διαρκώς στους άλλους για τις προσωπικές υποθέσεις τρίτων, αργά ή γρήγορα θα αναρωτηθούν: «Αν λέει σε όλους τα δικά τους, τι λέει στους άλλους για τα δικά μου;»
Ο πιο απλός κανόνας, λοιπόν, είναι και ο πιο αποτελεσματικός: μην είσαι κακοπροαίρετος/η.
