Αντί να προσπαθήσεις να αλλάξεις τα πάντα, ίσως χρειάζεται απλώς να μάθεις να αφήνεις κάποια πράγματα πίσω.
Ο ερχομός του φθινοπώρου φέρνει μαζί ους μια γνώριμη αίσθηση ανανέωσης. Οι ημέρες μικραίνουν και ο Σεπτέμβριος μοιάζει να σηματοδοτεί ένα καινούριο ξεκίνημα. Για πολλούς, όμως, αυτή η περίοδος συνοδεύεται και από τα λεγόμενα «September scaries»: το άγχος και την πίεση που δημιουργεί η επιστροφή στην καθημερινότητα, η ανάγκη για νέους στόχους και η αίσθηση ότι πρέπει να μπει όλη η ζωή σε τάξη.
Παράλληλα, είναι η εποχή που πολλοί κάνουν έναν απολογισμό και αναρωτιούνται αν η ζωή τους βρίσκεται πραγματικά στον δρόμο που επιθυμούν. Κάτι σαν την προσωπική τους Πρωτοχρονιά.
Αυτή τη φορά, όμως, ίσως το reset να μην χρειάζεται να σημαίνει περισσότερη προσπάθεια. Ίσως να σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ίσως χρειάζεται απλώς να γνωρίσουμε το "pyt".
Τι σημαίνει "pyt";
Η Δανία συγκαταλέγεται εδώ και χρόνια στις χώρες με τα υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι στην Κοπεγχάγη λειτουργεί ακόμη και Μουσείο Ευτυχίας. Μία από τις έννοιες που συνδέονται με τη δανέζικη προσέγγιση απέναντι στη ζωή είναι το "pyt".
Η λέξη χρησιμοποιείται όταν κάποιος αποδέχεται ότι μια κατάσταση βρίσκεται έξω από τον έλεγχό του. Μπορεί να υπάρχει εκνευρισμός, απογοήτευση ή στενοχώρια, όμως αντί να συνεχιστεί η ατελείωτη σκέψη γύρω από το πρόβλημα, επιλέγεται συνειδητά η απελευθέρωση από αυτό.
Με απλά λόγια, το "pyt" θα μπορούσε να αποδοθεί ως: «Δεν μπορώ να το αλλάξω. Ας το αφήσω και ας προχωρήσω.» Και αυτή η φαινομενικά απλή ιδέα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε μια εποχή κατά την οποία υπάρχει διαρκής πίεση για έλεγχο, παραγωγικότητα και βελτίωση.
Η τέχνη του να αφήνεις κάτι πίσω
Το «pyt» δεν σημαίνει αδιαφορία ούτε παραίτηση. Σημαίνει την αναγνώριση ότι δεν μπορούν όλα να ελεγχθούν και ότι η συνεχής ενασχόληση με όσα δεν μπορούν να αλλάξουν καταναλώνει πολύτιμη ενέργεια.
Η Δανή ψυχολόγος Marie Helweg-Larsen, καθηγήτρια στο Dickinson College της Pennsylvania, έχει εξηγήσει ότι το "pyt" αφορά ακριβώς αυτή την αποδοχή: μια κατάσταση μπορεί να προκαλεί εκνευρισμό, όμως δεν χρειάζεται να επιτρέπεται στον εκνευρισμό να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο από όσο του αξίζει.
Η έννοια δεν έμεινε μόνο σε επίπεδο ψυχολογικής θεωρίας. Το 2018, το "pyt" αναδείχθηκε ως η αγαπημένη λέξη των Δανών, σε διαγωνισμό που διοργάνωσε η Danish Library Association στο πλαίσιο της ετήσιας Library Week.
Η δημοτικότητά της δείχνει πόσο βαθιά έχει ενσωματωθεί στη δανέζικη κουλτούρα η ιδέα ότι ορισμένα πράγματα είναι καλύτερο να τα αφήνει κανείς να περάσουν. Και ίσως αυτή ακριβώς να είναι η γοητεία της.
Σε μια καθημερινότητα γεμάτη πληροφορίες, υποχρεώσεις, ειδήσεις, προσδοκίες και διαρκή σύγκριση, η ικανότητα να πει κανείς «αυτό δεν μπορώ να το αλλάξω» μπορεί να λειτουργήσει απελευθερωτικά.
Όχι άλλο ένα «τέλειο» September reset
Κάθε Σεπτέμβριο, τα social media γεμίζουν με συμβουλές για μια «νέα ζωή»: πιο αυστηρό πρόγραμμα, περισσότερη γυμναστική, καλύτερη διατροφή, νέους στόχους, περισσότερη παραγωγικότητα.
Όμως ένα πραγματικό reset δεν χρειάζεται απαραίτητα να περιλαμβάνει περισσότερα. Μπορεί να σημαίνει λιγότερα. Λιγότερη υπερανάλυση. Λιγότερη ενοχή για πράγματα που έχουν ήδη συμβεί. Λιγότερη προσπάθεια να ελεγχθούν καταστάσεις που δεν εξαρτώνται από εμάς. Λιγότερη πίεση να μετατραπεί κάθε νέα εποχή σε μια εντελώς νέα εκδοχή του εαυτού μας. Το "pyt" προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση: αναγνώρισε τι δεν μπορείς να αλλάξεις και επίλεξε να μην του δώσεις περισσότερη ενέργεια.
